{"id":469,"date":"2018-10-07T17:00:09","date_gmt":"2018-10-07T15:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kosma.pl\/stereotyp\/?p=469"},"modified":"2018-10-07T17:00:09","modified_gmt":"2018-10-07T15:00:09","slug":"gosc-w-dom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kosma.pl\/stereotyp\/2018\/10\/07\/gosc-w-dom\/","title":{"rendered":"Go\u015b\u0107 w dom"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Sytuacje, kiedy autyzm naprawd\u0119 daje mi w ko\u015b\u0107. Ma\u0142e, codzienne zdarzenia, przypominaj\u0105ce, \u017ce \u017cadna ilo\u015b\u0107 maskowania nie jest w stanie przykry\u0107 tego, co jest pod spodem.<\/p>\n

Sytuacje do b\u00f3lu spo\u0142eczne.<\/p>\n

Przera\u017cenie zaczyna si\u0119 od kalendarza: codziennie<\/em> kto\u015b znajomy ma urodziny. Nale\u017ca\u0142oby wtedy skonstruowa\u0107 jakie\u015b \u017cyczenia, co\u015b wys\u0142a\u0107. Skupi\u0107 si\u0119 na drugim cz\u0142owieku. Przypomnie\u0107 sobie, co nim kieruje w \u017cyciu; co sprawia mu rado\u015b\u0107; czego pragnie. Uruchomi\u0107 lawin\u0119 wspomnie\u0144. Lub – jak cz\u0119sto bywa – nie uruchomi\u0107 niczego, pu\u015bci\u0107 temat w niepami\u0119\u0107, od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u017aniej – bo dla umys\u0142u, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 stworzony do my\u015blenia o ludziach, przypominanie sobie o nich „na zawo\u0142anie” bywa r\u00f3wnie lekkie, jak dla przeci\u0119tnego cz\u0142owieka sk\u0142adanie deklaracji podatkowych.<\/p>\n

Rzecz jasna: nie samo my\u015blenie o innych ludziach jest przyczyn\u0105 cierpienia. B\u00f3l zaczyna si\u0119 w momencie, kiedy dociera do mnie, \u017ce \u015bwiat oczekuje<\/em>, \u017ce b\u0119d\u0119 pami\u0119ta\u0142. Zgrzyt przychodzi wraz z wspomnieniami; z wszystkimi sytuacjami, kiedy kto\u015b wypomnia\u0142 mi, \u017ce nie pami\u0119tam o jakiej\u015b okazji; \u017ce nie zareagowa\u0142em adekwatnie na poziomie emocjonalnym: okazji zupe\u0142nie arbitralnej, typu imieniny cioci, lub sytuacji niespodziewanej, jak sukces lub tragedia kogo\u015b bliskiego. Ca\u0142o\u015b\u0107 udekorowana jest wyrzutami sumienia, bo przecie\u017c powinienem pami\u0119ta\u0107<\/em>.<\/p>\n

Ostatnim kr\u0119giem w tym festiwalu wymaga\u0144 (oraz nienawi\u015bci do siebie samego) s\u0105 odwiedziny. Ilekro\u0107 mam si\u0119 do kogo\u015b wybra\u0107 – z jednej strony ciesz\u0119 si\u0119 niezmiernie, bo kocham ludzi; z drugiej… z drugiej lepiej, \u017cebym nie przypomnia\u0142 sobie przypadkiem, \u017ce id\u0105c w go\u015bci nale\u017ca\u0142oby przynie\u015b\u0107 jaki\u015b drobny prezent. Bo je\u015bli sobie przypomn\u0119, po\u0142owa rado\u015bci z odwiedzin p\u00f3jdzie si\u0119 – pardon – jeba\u0107. W\u0142a\u015bciwie nawet, je\u015bli sobie nie przypomn\u0119, i tak \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego spo\u0142ecznego rytua\u0142u mnie dogoni – na widok pozosta\u0142ych go\u015bci przynosz\u0105cych sa\u0142atki, kwiaty doniczkowe, stojaki na drobiazgi oraz inne tradycyjnie spo\u0142ecznie wymagane durnostojki.<\/p>\n

My\u015blenie o ludziach jest trudne – ale znacznie trudniejsze jest znoszenie \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce ludzie wymagaj\u0105, \u017ceby o nich my\u015ble\u0107. Zw\u0142aszcza w sytuacji, kiedy my\u015blenia i dzia\u0142ania ma si\u0119 ograniczone zasoby. Pami\u0119tanie, \u017ce gospodarzowi nale\u017cy si\u0119 jaki\u015b drobiazg, to dopiero pierwszy krok my\u015blenia: dalej trzeba jeszcze wymy\u015bli\u0107, co to mo\u017ce by\u0107 – a nast\u0119pnie uda\u0107 si\u0119 po drodze do sklepu, prze\u017cy\u0107 sensoryczny atak t\u0142um\u00f3w, \u015bwiate\u0142 i zapach\u00f3w. Nie musz\u0119 chyba wspomina\u0107, \u017ce po takiej sklepowej wyprawie jestem zwykle zbyt zm\u0119czony, by wchodzi\u0107 w interakcje z lud\u017ami?<\/p>\n

I co w\u0142a\u015bciwie mnie nie dziwi – nie tyczy si\u0119 to tylko prezent\u00f3w. Ilekro\u0107 wchodz\u0119 w now\u0105 sytuacj\u0119, wymagaj\u0105c\u0105 sporego wysi\u0142ku – czy to odwiedziny, czy wycieczka, czy wyjazd do innego miasta – ca\u0142a struktura dnia, ogarniania siebie, dbania o potrzeby przestaje mnie „podpiera\u0107”. Wci\u0105\u017c jest dla mnie norm\u0105, \u017ce kiedy gdzie\u015b si\u0119 wybieram – zapominam jednocze\u015bnie, \u017ce nale\u017cy je\u015b\u0107 i pi\u0107; te potrzeby potrafi\u0105 do mnie „dotrze\u0107” dopiero w momencie, kiedy jestem ju\u017c na miejscu (lub kiedy wracam do domu). Pod wp\u0142ywem emocji nie czuj\u0119 g\u0142odu, b\u00f3lu i zm\u0119czenia. Nie jest to zdrowe – i nie przesadz\u0119, je\u015bli powiem, \u017ce cholernie utrudnia to \u017cycie… bo cho\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 niezaspokajania w\u0142asnych potrzeb na kr\u00f3tk\u0105 met\u0119 jest szalenie wygodna – to d\u0142ugofalowo powoduje wycie\u0144czenie, samotno\u015b\u0107, i niejednokrotnie r\u00f3wnie\u017c poczucie ogromnej pustki.<\/p>\n

Wi\u0119c je\u015bli czasem zjawi\u0119 si\u0119 u Was kompletnie nie szanuj\u0105c spo\u0142ecznego ceremonia\u0142u – prosz\u0119, przymknijcie na to oko. Kiedy\u015b mi si\u0119 uda. Kiedy\u015b, gdy opanuj\u0119 ju\u017c ca\u0142\u0105 logistyk\u0119 \u017cycia i potrzeb – mam nadziej\u0119 nauczy\u0107 przynosi\u0107 kwiatki, herbaty i czekolady. P\u00f3ki co mocy przerobowych, my\u015blowych, wykonawczych potrafi nie starczy\u0107 na to, bym pami\u0119ta\u0142, \u017ce musz\u0119 je\u015b\u0107. Kiedy tej cz\u0119\u015bci si\u0119 naucz\u0119 – mam cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce odnajd\u0119 zasoby r\u00f3wnie\u017c do tego, by po zadbaniu o siebie mie\u0107 jeszcze si\u0142\u0119 na zadbanie o drugiego cz\u0142owieka.<\/p>\n

A do tego czasu – chyba powinienem przesta\u0107 beszta\u0107 siebie samego za to, \u017ce kwiatki, herbaty, czekolady, urodziny, \u015bwi\u0119ta i niespodziewane sukcesy bywaj\u0105 wyzwaniem nie do przeskoczenia. Zw\u0142aszcza, \u017ce pisz\u0105c ten tekst u\u015bwiadomi\u0142em sobie inne, du\u017co prostsze wyzwanie: jest godzina 16:46, a ja od rana nic nie zjad\u0142em. Na te bardziej wysublimowane, i na te dotycz\u0105ce innych ludzi, przyjdzie czas i energia – bylebym najpierw zadba\u0142 o w\u0142asne.<\/p>\n